Wat doet een consulent bij de sociale dienst jeugdrechtbank?

Motiveren, adviseren en coördineren

Iedere maand belicht Jeugdhulp.be een functie in de jeugdhulp. Wie doet wat? En hoe ziet een werkdag eruit? In deze eerste aflevering volgen we een dag Irini Herteleer en Iris De Roeck, consulenten bij de sociale dienst van de jeugdrechtbank in Gent.

Tekst: Melanie De Vrieze


09u00

Irini is op huisbezoek bij een gezin in Gent. Tijdens het gesprek overloopt ze samen met de hulpverlener de evolutie van de voorbije weken: wat loopt goed, wat zijn de zorgen en wat zijn de werkpunten? De mama van het kind ventileert haar frustratie omdat ze de problematiek niet inziet. “Wij zetten het kader uit voor de ouders en de voorziening, met de focus op de veiligheid van het kind”, legt Irini uit. “Het is onze taak om bij de gezinnen de maatschappelijke norm duidelijk te maken. Op basis hiervan formuleren we de verwachtingen aan de minderjarigen, hun ouders en de hulpaanbieders.”

Zowel Irini als Iris vinden vechtscheidingen het moeilijkst. “Na de huisbezoeken aan beide ouders voel je je even verscheurd als de kinderen. Door een bitse strijd aan te gaan, vergeten de ouders vaak het belang van hun kinderen.”

11u30

Consulenten hebben veel verantwoordelijkheid om zelfstandig hun dag of week in te plannen. “We maken een weekplanning, maar die kan altijd doorkruist worden door onvoorziene en urgente situaties.” Net voor de lunch bekijkt Irini nog even haar mails om te zien of er geen dringende zaken tussen zitten.

12u10

Tijdens de lunchpauze zitten enkele collega’s van het consulententeam bij elkaar. Ze luchten hun hart bij elkaar over bepaalde dossiers. “Wat we meemaken, is soms heftig. Gelukkig kunnen we de spanning delen, gezien de gedeelde affiniteit met de job”, zegt Irini. “In de auto, op weg naar een voorziening of na een huisbezoek, ontspan ik even of denk ik na over een gesprek.”

13u00

Iris rept zich naar een voorleiding op de jeugdrechtbank. Ze weet dat de ouders zich niet kunnen vinden in de maatregel die hun kinderen boven het hoofd hangt. Iris motiveert mondeling haar advies, de advocaat houdt zijn pleidooi. De ouders en oudste kinderen worden gehoord. De jeugdrechter neemt een beslissing en spreekt een maatregel uit.

14u30

Iris heeft een halve dag bureauwerk ingepland, omdat er wel wat rapportage, administratie en telefoontjes bij haar job komt kijken. Werken met kwetsbare jongeren vraagt een kwaliteitsvolle opvolging, ook vanuit kinderrechtenperspectief. “We maken verslagen en nota’s van maatschappelijke onderzoeken. Verder brengen we allerlei sjablonen en registraties in de elektronische systemen in.”

14u45

Iris krijgt plots telefoon: een crisissituatie. Een van de meisjes die ze opvolgt, komt plots op straat te staan. “Nu is het alle hens aan dek. Er moet een tijdelijke plaats gezocht worden, waarvoor ik het netwerk van het meisje actief als partner probeer in te zetten, maar ook de crisisjeugdhulp en de intersectorale toegangspoort mobiliseer. Er kruipt veel tijd en energie in de formele meldingen, vraagverhelderingen en telefonische contacten. Soms spendeer ik een halve dag om een kind een dak boven het hoofd te geven, maar dan heb ik inhoudelijk nog niets gedaan om de oorzaak van het probleem aan te pakken.”

16u50

Na enkele uren telefoneren heeft het meisje tijdelijk onderdak gevonden, bij haar tante. Maar de werkdag is voor Iris nog niet voorbij. “Soms kun je op het einde van de dag niets van je to do-lijst schrappen of zijn er zelfs 5 zaken bijgekomen. ’s Avonds ga ik soms op huisbezoek omdat de ouders overdag niet thuis zijn.” Ze vertrekt naar een papa die in een vechtscheiding verwikkeld zit. “Ik zal ook met het zoontje spreken, wat een heel andere aanpak vraagt dan wanneer je met de ouders praat. We proberen het perspectief van het kind zo goed mogelijk in beeld te krijgen door te werken met bijvoorbeeld poppetjes, gevoels- en praatplaten, de drie huisjes enzovoort.”

Foto: Irini (links) en Iris (rechts)

Wat doet de sociale dienst van de jeugdrechtbank?

De sociale dienst van de jeugdrechtbank volgt minderjarigen op die onder hun toezicht van de jeugdrechter staan. De consulent staat in voor de coördinatie van de gerechtelijke hulpverleningstrajecten van deze jongeren. Ze werken autonoom voor het agentschap Jongerenwelzijn, maar ook in nauwe afstemming met de jeugdrechter.

De sociale dienst van de jeugdrechtbank krijgt van de jeugdrechters de nieuwe parketvorderingen door met vraag tot het voeren van een maatschappelijk onderzoek, zowel voor minderjarigen in verontrustende situaties (VOS) als voor jongeren die een delict hebben gepleegd. Die laatste groep is een minderheid. De verhouding is ongeveer 85 procent jongeren in een verontrustende situatie en slechts 15 procent jongeren die een delict plegen.

De consulenten voeren gesprekken met de hulpaanbieders en betrokken professionelen, de jongeren, de ouders en hun netwerk. Ze leggen een schriftelijk advies neer, bestaande uit een gemotiveerde inschatting van de nood aan een gerechtelijke maatregel, een analyse van de problematiek en een indicatiestelling. De jeugdrechter beslist op basis van de adviezen, het mondeling overleg en na voorleiding van de ouders en de +12-jarigen.

Meer weten?

https://jongerenwelzijn.be/jeugdhulp/sociale-dienst-jeugdrechtbank/

Samen kansen creëren; dat is het verhaal van de jeugdhulp in Vlaanderen. We geven kinderen,  jongeren en gezinnen een duwtje in de rug, zodat ze snel zelf verder kunnen. Ofwel bieden we, indien nodig, langdurige ondersteuning aan; op maat en met respect voor de keuzes van jongeren en hun ouders. We versterken op een positieve manier hun eigen krachten. Zo kan iedereen bij de start van zijn of haar leven volwaardig deelnemen, waarbij de samenleving er zelf ook op vooruit gaat.

Jongeren en hun ouders kunnen rechtstreeks aankloppen bij tal van diensten voor begeleiding en advies. Wie nood heeft aan meer intensieve ondersteuning, kan aangemeld worden bij de toegangspoort die de geschikte hulp toewijst. Loopt de hulp vast of wordt deze niet aanvaard? Dan kan een gemandateerde voorziening (Ondersteuningscentrum Jeugdzorg of Vertrouwenscentrum Kindermishandeling) de hulpverlening mee opvolgen of nieuwe hulp opstarten. Bij een onverwachte crisis staat een netwerk van diensten klaar. Als de hulpverlening moeilijk verloopt, kunnen overleg en bemiddeling een uitweg bieden.

De Vlaamse jeugdhulp verbindt delen van 6 administraties uit het welzijns- en onderwijslandschap, en geeft ruimte aan tal van partners binnen een breed netwerk van professionals. Jongeren en hun ouders maken structureel deel uit van het beleid. Jeugdhulp bereikt elk jaar een paar honderdduizend kinderen en jongeren in Vlaanderen. Meer info: www.jongerenwelzijn.be, www.vaph.be, www.kindengezin.be, www.departementwvg.be, www.zorgengezondheid.be, onderwijs en vorming.

Deze tekst wordt vervangen.