Jeugddelinquentierecht

Vlaanderen is sinds de zesde staatshervorming bevoegd voor de aanpak van jeugddelinquentie. Het doel van het jeugddelinquentierecht is een heldere, snelle en constructieve reactie te geven op jongeren die een delict (misdaad) plegen. Bij de herstelgerichte aanpak wordt rekening gehouden met de verantwoordelijkheid van de minderjarige voor zijn daden.

Op 1 september 2019 startte de eerste fase van de gefaseerde tewerkstelling van het decreet jeugddelinquentierecht:

  • alternatieve reacties voor gesloten begeleiding worden systematisch operationeel: delictgerichte contextbegeleiding, doorstart positief project binnen HCA-diensten.
  • nieuwe reacties van het openbaar ministerie

In voorbereiding van de tweede fase (uiterlijk op 1 september 2022) wordt de VOS-capaciteit in de gemeenschapsinstellingen geleidelijk afgebouwd en in de private voorzieningen geleidelijk opgebouwd. Zo blijft de netto capaciteit tijdens deze overgangsperiode hetzelfde. Na de transitie blijft het wel nog mogelijk om een jongere in een verontrustende situatie voor een time-out te plaatsen in de gemeenschapsinstellingen.

Regelgeving

Volgende uitvoeringsbesluiten werden intussen goedgekeurd:

Het decreet jeugddelinquentierecht kiest er uitdrukkelijk voor om een heldere, snelle en constructieve reactie te geven op jongeren die een delict plegen. De nadruk in dit decreet ligt op ambulante maatregelen.

De module delictgerichte contextbegeleiding betrekt de ouders of opvoedingsverantwoordelijken en de context van de minderjarige actief. Als de module alleenstaand opgelegd wordt, krijgt de minderjarige ambulante of mobiele begeleiding en wordt hij niet uit zijn thuis-of opvoedingscontext gehaald. Wordt de module gecombineerd met een plaatsing in een gemeenschapsinstelling, dan is het een onderdeel van een gedeeld traject.

Op 6 mei 2019 was er een oproep tot kandidaatstelling voor de realisatie van een nieuw aanbod delictgerichte contextbegeleiding. Hierdoor hebben verschillende organisaties vanaf 1 september 2019 een aanbod. Het gaat in totaal om 50 nieuwe plaatsen (naast ombouw van contextbegeleiding kortdurend intensief), voor zowel jongens als voor meisjes. Een overzicht:

Regio Initiatiefnemer Uitbreiding Ombouw
West-Vlaanderen Oranjehuis 2 1
  Centrum voor Jongeren- en Gezinsbegeleiding 1  
  De Patio 2  
  Begeleidingscentrum Bethanie 2 2
  Vereniging Ons Tehuis 2  
Oost-Vlaanderen aPart 6 3
  Obra|Baken 5  
Antwerpen Cirkant 2  
  De Touter 2  
  Wingerdbloei 2  
  Emmaüs Antwerpen 5 21
  Emmaüs Mechelen 5 5
Vlaams-Brabant/Brussel Alba 4 0
  Cidar 3 3
Limburg Jongerenwerking Pieter Simenon 3 3
  De Wiekslag 4  
Totaal 50 38

Werken in gedeelde trajecten sluit zowel aan bij de visie van het decreet jeugddelinquentierecht als bij de uitwerking van concrete maatregelen.

In 2020 werd het draaiboek gedeelde trajecten geactualiseerd na een brede samenwerking van alle betrokken actoren bij het realiseren van gedeelde trajecten tussen gemeenschapsinstelling en private voorzieningen binnen Opgroeien.

Op 13 mei 2019 is de oproep uitgestuurd tot kandidaatstelling voor de realisatie van een aanbod beveiligend verblijf. Meer informatie is te lezen in de rondzendbrief beveiligend verblijf.